Voorouders van Trijntje Johanna Krabbendam: de lijn Appelman
Negen generaties Appelman op Ameland, van een zeventiende-eeuws Amelander echtpaar via Hieke Appelman (1913–1999) tot haar dochter Trijntje Johanna Krabbendam.
Trijntje Johanna Krabbendam trouwde in 1959 met Willem Cornelis Royaards. Haar moeder, Hieke Appelman, werd in 1913 in Hollum op Ameland geboren en trouwde in 1933 met Jacobus Johannes Krabbendam. Deze pagina volgt Hiekes vaderlijke lijn generatie voor generatie, telkens met de broers en zussen. Ze is de tegenhanger van de lijn Krabbendam, die Trijntjes vaderlijn beschrijft.
De basis is een brief uit 1973 van de Leeuwarder genealoog Pieter Nieuwland aan een naamgenoot, en een kwartierstaat die later op die brief voortbouwde. Vanaf generatie IV zijn de gegevens gecontroleerd aan de hand van de burgerlijke stand van Ameland. Daarbij kwamen verschillende kinderen aan het licht die in de oudere stukken ontbraken, en werden enkele datums gecorrigeerd. De drie oudste generaties konden niet worden gecontroleerd en zijn niet bewezen. Nieuwland schreef zelf dat hij de genealogie “niet sluitend” kon krijgen.
Op Ameland gebruikte men lang alleen een vadersnaam. Gerrit Gabbes, die in 1824 overleed, staat nog zonder achternaam ingeschreven. Zijn zoon Gabbe Gerrits wordt later Appelman genoemd, en diens zoon Douwe tekende in 1845 zelf met die naam. De familie was doopsgezind. Dat de oudere archieven zo schaars zijn, hangt volgens Nieuwland samen met de bijzondere positie van Ameland: het eiland was tot in de negentiende eeuw een vrije heerlijkheid, waar de bestuurlijke en belastingregels van het Friese vasteland niet golden.
I. Gabbe Sybrens (niet bewezen)
Gabbe Sybrens trouwde op 18 januari 1663 voor het gerecht van Ameland met Tied Aages. Tied overleed vóór 1689. In dat jaar werd een weesakte opgemaakt omdat Gabbe ging hertrouwen, met Auckjen Ulckes. Zijn oudste zoon Gerrit was toen “in zijn 24e jaar”.
Kinderen uit het eerste huwelijk:
- Gerrit, geb. omstreeks 1665, volgt onder II.
- Sytske, geb. omstreeks 1667.
- Jan, geb. omstreeks 1671.
- Dieucke, geb. omstreeks 1672.
- Reynder, geb. omstreeks 1675.
- Aage, geb. omstreeks 1680.
- Jacob, geb. omstreeks 1683.
II. Gerrit Gabbes (niet bewezen)
Gerrit Gabbes, geboren omstreeks 1665, trouwde met Ebeltje Gerrits. Het echtpaar komt voor in hypotheekakten uit 1703 en 1716. Nieuwland hield hen voor de grootouders van de Gerrit Gabbes van generatie IV, op grond van de namen die in de familie terugkeren. Een bewijs daarvoor vond hij niet.
III. Gabbe Gerrits (verondersteld)
Van deze generatie is niets gevonden. Dat de vader van Gerrit Gabbes (IV) Gabbe heette, volgt uit diens vadersnaam. Dat het een zoon was van Gerrit Gabbes en Ebeltje Gerrits, is een veronderstelling.
IV. Gerrit Gabbes
Gerrit Gabbes werd in 1741 of 1742 op Ameland geboren. Hij was boer in Hollum en trouwde met Benke Douwes, in andere stukken Binke of Betke genoemd. Gerrit overleed op 16 maart 1824, 82 jaar oud, in het huis gemerkt nummer 125 in Hollum. Aangifte werd gedaan door twee buren, en die noemden zijn ouders niet. Benke overleed een half jaar later, op 12 oktober 1824, 83 jaar oud.
Kinderen:
- Gabbe, volgt onder V.
- Pietje, geb. omstreeks 1770, overl. Hollum 28 feb 1844.
- Hester, geb. omstreeks 1781, overl. 21 okt 1846, weduwe.
V. Gabbe Gerrits Appelman
Gabbe werd omstreeks 1768 in Hollum geboren en was landbouwer. Hij trouwde met Hylkje Gerbens Molenaar, ook Hilkien genoemd, geboren omstreeks 1769 in Hollum. Volgens de kwartierstaat werd het huwelijk op 9 februari 1794 in Ballum gesloten, maar een akte daarvan is niet gevonden. Hylkje overleed op 30 september 1841. Gabbe overleefde haar dertien jaar. Hij stierf op 2 juni 1854 om drie uur ‘s nachts in huis nummer 37 in Hollum, 86 jaar oud. Drie maanden later verdeelden zijn vier nog levende kinderen bij notaris Evert Meijer in Holwerd de nalatenschap, waaronder een huis en landerijen in Hollum.
Kinderen:
- Benke, geb. omstreeks 1795, overl. Hollum 2 jan 1823, ongehuwd. Zij kreeg op 19 juni 1821 een dochter, Wiepke, die een maand later overleed.
- Antke, geb. omstreeks 1797, overl. Hollum 1 mrt 1857, trouwde met Jan Hayes Plaske.
- Gerrit, geb. omstreeks 1803, overl. Hollum 25 feb 1885, trouwde met Martje Hiddes de Jong.
- Joukje, geb. omstreeks 1805, overl. Hollum 29 aug 1877, trouwde met Eeuwe Gerrits Visser.
- Klaas, geb. Hollum 25 jun 1807, arbeider, werd in 1836 als volwassene gedoopt in de doopsgezinde gemeente. Op de avond van 19 oktober 1840 reed hij met vijf andere Hollumers op een wagen van Nes naar huis. Bij zware noordwesterstorm raakten zij te diep in de Slenk, de geul die toen tussen Nes en Ballum door het eiland liep, en paarden en wagen werden door de stroom meegevoerd. Drie inzittenden redden zich met een van de paarden. Johannes Lolkes Wagenaar, kastelein en voerman in Nes en vader van tien kinderen, reed in het donker de stroom in en haalde er nog twee van de wagen. Hij werd daarvoor door de Koning benoemd in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Voor Klaas kwam de hulp te laat; hij was al door de stroom weggevoerd. Hij was 33 jaar en ongehuwd. Volgens Amelander Historie was hij verloofd en kwam hij die dag terug van de burgerlijke stand in Nes, waar hij zijn huwelijk had willen regelen.
- Douwe, volgt onder VI.
VI. Douwe (Lourens) Gabbes Appelman
Douwe werd op 3 maart 1814 in Hollum geboren, maar ingeschreven als Lourens. Zelf heeft hij die naam nooit gebruikt. Toen hij in 1845 trouwde, moesten de getuigen onder ede verklaren dat Douwe Gabbes Appelman en Lourens Gabbes Appelman “een en dezelfde persoon” waren. Op 6 februari 1842, 27 jaar oud, liet hij zich in de doopsgezinde gemeente dopen, zoals bij doopsgezinden gebruikelijk op volwassen leeftijd.
Bij zijn huwelijk was hij zeevarende. Hij trouwde op 29 januari 1845 met Beatrix Arjens Nobel, geboren in Hollum op 7 augustus 1820, dochter van de landbouwers Arjen Arjens Nobel en Orzel Cornelis. Beide ouders van de bruid waren aanwezig en gaven toestemming. Douwe tekende de akte als “D G Appelman”. Beatrix’ moeder kon niet tekenen vanwege een gebrek aan haar rechterhand. Later was Douwe landbouwer. Hij overleed op 8 juni 1869, 55 jaar oud, ‘s middags om drie uur, buiten het dorp Hollum. Beatrix hertrouwde in 1873 met Jan Lolkes Kanger, die veertien jaar jonger was. Zij overleed op 28 maart 1898 in Hollum, 77 jaar oud.
Kinderen:
- Klaas, geb. Hollum 9 dec 1845. Hoe het hem verder verging, is niet bekend.
- Aaltje, geb. Hollum 12 jan 1849, trouwde in 1870 met Karel Alexander Gönlag uit Deventer.
- Douwe, geb. Hollum 5 aug 1851, matroos, overl. Batavia 29 apr 1877, ongehuwd.
- Arjen, volgt onder VII.
- Hieke, geb. Hollum 21 jan 1862.
- Martje, geb. Hollum 8 aug 1864, overl. Hollum 9 jul 1885, ongehuwd.
VII. Arjen Appelman
Arjen werd op 5 augustus 1857 in Hollum geboren, op de dag af zes jaar na zijn broer Douwe. Hij was landbouwer toen hij op 10 april 1885 trouwde met Betje de Reijger, 28 jaar, uit Hollum, die kort daarvoor in Alkmaar had gewoond. Zij was een dochter van de landbouwer Jacob Bruins de Reijger en Ytske Klazes van der Laag. Het echtpaar kreeg zeven kinderen. Betje overleed op 27 maart 1896, zeven weken na de geboorte van de jongste.
Op 23 februari 1899 hertrouwde Arjen met Trijntje Wijnberg, geboren in Hollum op 2 januari 1877. Zij was nog minderjarig. Haar vader, de zeeman Zijtze Arends Wijnberg, gaf toestemming; haar moeder Hebeltje Siebes van der Laag was in 1882 overleden. Uit dit tweede huwelijk werden nog elf kinderen geboren, de laatste in 1918, toen Arjen 61 was. In de akten heet hij achtereenvolgens landbouwer, winkelier, arbeider en koopman. In de familie werd over hem verteld dat hij een intelligent man was, die Frans kon lezen en van Franse gedichten hield. Van zijn winkelwaar hield hij het beste voor zijn eigen gezin: de mooiste grote bloemkolen verkocht hij niet.
Arjen overleed op 29 mei 1934 in Hollum, 76 jaar oud. Trijntje overleefde hem 27 jaar. Zij woonde nog in Hollum toen zij op 2 december 1961 in Franeker overleed, 84 jaar oud. Haar kleindochter Anja, toen vijftien, herinnert zich de begrafenis. Toen de veerboot met de kist op Ameland aanlegde, luidden alle kerkklokken. De stoet liep van de boot naar de begraafplaats, langs een school waar de kinderen als eerbetoon rechtop stonden. Op de begraafplaats droeg men de kist drie keer langs alle graven, om haar kennis te laten maken met de andere bewoners.
Kinderen uit het eerste huwelijk:
- Martje, geb. Hollum 22 mei 1886, overl. 3 sep 1970, trouwde met Christiaan Jacobus Jan Michael Arie de Groot.
- Ytske, geb. Hollum 8 sep 1887, overl. 2 jun 1972, trouwde met Cornelis Visser.
- Adrianus, geb. Hollum 14 sep 1889, overl. Hollum dec 1981, trouwde met Aagje Molenaar.
- Jacob, geb. Hollum 15 okt 1891, stuurman ter koopvaardij, overl. Hollum 2 jun 1932, trouwde met Martha Bakker.
- Beatrix, geb. Hollum 7 feb 1893, overl. 2 mrt 1960, trouwde met … Donselaar.
- Douwe, geb. Hollum 18 aug 1894.
- Pieter, geb. Hollum 3 feb 1896. Hij behoorde tot de bemanning van het passagiersschip Prins Maurits, dat in april 1915 op weg van New York naar West-Indië in een orkaan bij Kaap Hatteras met man en muis verging. Hij was negentien. In de familie werd later verteld over een broer van Hieke die met de Titanic zou zijn vergaan; vermoedelijk gaat dat verhaal terug op deze ramp.
Kinderen uit het tweede huwelijk:
- Bertus, geb. Hollum 11 mrt 1899. Hij vertrok omstreeks 1921 naar Amerika en vestigde zich in Chicago, waar hij in 1936 trouwde met Martha Lesnieski, geboren in Litouwen. Hij werkte er als machinist en overleed op 8 mei 1959 in Chicago. Volgens de familieoverlevering had hij in Nederland de militaire dienst geweigerd.
- Hebeltje, geb. Hollum 21 jan 1901, overl. 1994.
- Tietje, geb. Hollum 12 jul 1902, sinds 1925 Titia Meta genoemd.
- Klaas, geb. Hollum 1 sep 1904.
- Sytske, geb. Hollum 13 aug 1906.
- Aaltje, geb. Hollum 13 feb 1908.
- Trientje, geb. Hollum 14 mei 1909.
- Hieke, volgt onder VIII.
- Karel Alexander, geb. Hollum 12 okt 1914.
- Dina, geb. Hollum 16 mei 1916, woonde in Grouw, trouwde met … Kalkema.
- Siebe, geb. Hollum 1 okt 1918.
VIII. Hieke Appelman
Hieke werd op 29 april 1913 in Hollum geboren, om acht uur ‘s ochtends. Haar vader deed de volgende dag aangifte; hij was toen 55 jaar en winkelier. Een van de getuigen was Thomas van der Geest, winkelier in Nes. Hieke was het zevende kind van haar moeder en het vijftiende van haar vader. De kinderen moesten thuis meehelpen. Willem Royaards herinnert zich dat zijn grootmoeder vertelde dat zij als kind mest raapte, die gedroogd als brandstof werd gebruikt. Volgens de familieoverlevering werkte zij als jong meisje in de huishouding in Apeldoorn en leerde zij daar haar man kennen. Op 26 oktober 1933 trouwde zij in Apeldoorn met Jacobus Johannes Krabbendam, geboren in Schiedam op 24 mei 1906, ambtenaar bij het Departement van Justitie. Jacobus Johannes overleed op 21 november 1989 in ‘s-Gravenhage. Hieke overleed daar op 29 april 1999, op haar 86e verjaardag.
Kinderen:
- Johannes Gijsbert Bernardus (Ben), geb. Apeldoorn 11 aug 1934.
- Trijntje Johanna (Tine), volgt onder IX.
- Jacobus Johannes (Koos), geb. Apeldoorn 13 nov 1937, overl. omstreeks 2011.
- Hieke Adriana (Anja), geb. ‘s-Gravenhage 24 mei 1946.
IX. Trijntje Johanna Krabbendam
Trijntje Johanna werd op 29 december 1935 in Apeldoorn geboren. Zij kreeg de naam van haar grootmoeder Trijntje Wijnberg. Op 18 juni 1959 trouwde zij in Zandvoort met Willem Cornelis Royaards. Zij overleed op 6 oktober 2026 in Purmerend. Haar kinderen en verdere nakomelingen staan in de genealogie Royaards op deze site.
Bronnen: P. Nieuwland, brief aan J. Appelman, Leeuwarden 24 maart 1973, met stamboomschema (generaties I tot en met V); kwartierstaat Appelman, getypt, door O. Brunsting; getypt gezinsoverzicht van Douwe en Arjen Appelman, anoniem; burgerlijke stand Ameland (Tresoar, archief 30-03), onder meer huwelijksakten 1845 nr. 2, 1885 nr. 6 en 1899 nr. 4 met bijlagen, geboorteakte 1913 nr. 20 en overlijdensakten 1824, 1840, 1854 en 1869, aangevuld met de indexen op AlleFriezen; burgerlijke stand Franeker 1961 nr. 79 (Tresoar, archief 30-12); lidmatenregister Doopsgezinde Gemeente Nes (Tresoar, archief 28, inv. 53); boedelscheiding 13 september 1854, notaris E. Meijer te Holwerd (Tresoar, archief 26); krantenknipsels met familieberichten; krantenberichten over het ongeluk in de Slenk (oktober en 25 december 1840); Nieuwe Harlinger Courant 11 april 1915; Amelander Historie (amelanderhistorie.nl), artikelen over de Slenk en over de bakkers van Hollum; Amerikaanse volkstelling 1940 en indexen van huwelijken en overlijdens in Cook County, Illinois (FamilySearch); foto’s met opschriften in bezit van Willem Royaards; rouwkaarten en familiegegevens in bezit van Willem Royaards; mondelinge overlevering van Hieke Appelman en herinneringen van Hieke Adriana (Anja) Krabbendam.